增支部第1222經（Aṅguttara Nikāya 10.61 / 7. Yamakavagga / Avijjāsutta）

Aṅguttara Nikāya 10.61

7. Yamakavagga

Avijjāsutta

“Purimā, bhikkhave, koṭi na paññāyati avijjāya: ‘ito pubbe avijjā nāhosi, atha pacchā samabhavī’ti.

Evañcetaṁ, bhikkhave, vuccati, atha ca pana paññāyati: ‘idappaccayā avijjā’ti.

Avijjampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.

Ko cāhāro avijjāya?

‘Pañca nīvaraṇā’tissa vacanīyaṁ.

Pañcapāhaṁ, bhikkhave, nīvaraṇe sāhāre vadāmi, no anāhāre.

Ko cāhāro pañcannaṁ nīvaraṇānaṁ?

‘Tīṇi duccaritānī’tissa vacanīyaṁ.

Tīṇipāhaṁ, bhikkhave, duccaritāni sāhārāni vadāmi, no anāhārāni.

Ko cāhāro tiṇṇaṁ duccaritānaṁ?

‘Indriyaasaṁvaro’tissa vacanīyaṁ.

Indriyaasaṁvarampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.

Ko cāhāro indriyaasaṁvarassa?

‘Asatāsampajaññan’tissa vacanīyaṁ.

Asatāsampajaññampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.

Ko cāhāro asatāsampajaññassa?

‘Ayonisomanasikāro’tissa vacanīyaṁ.

Ayonisomanasikārampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.

Ko cāhāro ayonisomanasikārassa?

‘Assaddhiyan’tissa vacanīyaṁ.

Assaddhiyampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.

Ko cāhāro assaddhiyassa?

‘Asaddhammassavanan’tissa vacanīyaṁ.

Asaddhammassavanampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.

Ko cāhāro asaddhammassavanassa?

‘Asappurisasaṁsevo’tissa vacanīyaṁ.

Iti kho, bhikkhave, asappurisasaṁsevo paripūro asaddhammassavanaṁ paripūreti, asaddhammassavanaṁ paripūraṁ assaddhiyaṁ paripūreti, assaddhiyaṁ paripūraṁ ayonisomanasikāraṁ paripūreti, ayonisomanasikāro paripūro asatāsampajaññaṁ paripūreti, asatāsampajaññaṁ paripūraṁ indriyaasaṁvaraṁ paripūreti, indriyaasaṁvaro paripūro tīṇi duccaritāni paripūreti, tīṇi duccaritāni paripūrāni pañca nīvaraṇe paripūrenti, pañca nīvaraṇā paripūrā avijjaṁ paripūrenti;

evametissā avijjāya āhāro hoti, evañca pāripūri.

Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante (…) taṁ udakaṁ yathāninnaṁ pavattamānaṁ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti, pabbatakandarapadarasākhā paripūrā kusobbhe paripūrenti. Kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti, mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti, kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti, mahānadiyo paripūrā mahāsamuddaṁ sāgaraṁ paripūrenti;

evametassa mahāsamuddassa sāgarassa āhāro hoti, evañca pāripūri.

Evamevaṁ kho, bhikkhave, asappurisasaṁsevo paripūro asaddhammassavanaṁ paripūreti, asaddhammassavanaṁ paripūraṁ assaddhiyaṁ paripūreti, assaddhiyaṁ paripūraṁ ayonisomanasikāraṁ paripūreti, ayonisomanasikāro paripūro asatāsampajaññaṁ paripūreti, asatāsampajaññaṁ paripūraṁ indriyaasaṁvaraṁ paripūreti, indriyaasaṁvaro paripūro tīṇi duccaritāni paripūreti, tīṇi duccaritāni paripūrāni pañca nīvaraṇe paripūrenti, pañca nīvaraṇā paripūrā avijjaṁ paripūrenti;

evametissā avijjāya āhāro hoti, evañca pāripūri.

Vijjāvimuttimpāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.

Ko cāhāro vijjāvimuttiyā?

‘Satta bojjhaṅgā’tissa vacanīyaṁ.

Sattapāhaṁ, bhikkhave, bojjhaṅge sāhāre vadāmi, no anāhāre.

Ko cāhāro sattannaṁ bojjhaṅgānaṁ?

‘Cattāro satipaṭṭhānā’tissa vacanīyaṁ.

Cattāropāhaṁ, bhikkhave, satipaṭṭhāne sāhāre vadāmi, no anāhāre.

Ko cāhāro catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ?

‘Tīṇi sucaritānī’tissa vacanīyaṁ.

Tīṇipāhaṁ, bhikkhave, sucaritāni sāhārāni vadāmi, no anāhārāni.

Ko cāhāro tiṇṇaṁ sucaritānaṁ?

‘Indriyasaṁvaro’tissa vacanīyaṁ.

Indriyasaṁvarampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.

Ko cāhāro indriyasaṁvarassa?

‘Satisampajaññan’tissa vacanīyaṁ.

Satisampajaññampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.

Ko cāhāro satisampajaññassa?

‘Yonisomanasikāro’tissa vacanīyaṁ.

Yonisomanasikārampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.

Ko cāhāro yonisomanasikārassa?

‘Saddhā’tissa vacanīyaṁ.

Saddhampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.

Ko cāhāro saddhāya?

‘Saddhammassavanan’tissa vacanīyaṁ.

Saddhammassavanampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.

Ko cāhāro saddhammassavanassa?

‘Sappurisasaṁsevo’tissa vacanīyaṁ.

Iti kho, bhikkhave, sappurisasaṁsevo paripūro saddhammassavanaṁ paripūreti, saddhammassavanaṁ paripūraṁ saddhaṁ paripūreti, saddhā paripūrā yonisomanasikāraṁ paripūreti, yonisomanasikāro paripūro satisampajaññaṁ paripūreti, satisampajaññaṁ paripūraṁ indriyasaṁvaraṁ paripūreti, indriyasaṁvaro paripūro tīṇi sucaritāni paripūreti, tīṇi sucaritāni paripūrāni cattāro satipaṭṭhāne paripūrenti, cattāro satipaṭṭhānā paripūrā satta bojjhaṅge paripūrenti, satta bojjhaṅgā paripūrā vijjāvimuttiṁ paripūrenti;

evametissā vijjāvimuttiyā āhāro hoti, evañca pāripūri.

Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṁ udakaṁ yathāninnaṁ pavattamānaṁ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti, pabbatakandarapadarasākhā paripūrā kusobbhe paripūrenti, kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti, mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti, kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti, mahānadiyo paripūrā mahāsamuddaṁ sāgaraṁ paripūrenti;

evametassa mahāsamuddassa sāgarassa āhāro hoti, evañca pāripūri.

Evamevaṁ kho, bhikkhave, sappurisasaṁsevo paripūro saddhammassavanaṁ paripūreti, saddhammassavanaṁ paripūraṁ saddhaṁ paripūreti, saddhā paripūrā yonisomanasikāraṁ paripūreti, yonisomanasikāro paripūro satisampajaññaṁ paripūreti, satisampajaññaṁ paripūraṁ indriyasaṁvaraṁ paripūreti, indriyasaṁvaro paripūro tīṇi sucaritāni paripūreti, tīṇi sucaritāni paripūrāni cattāro satipaṭṭhāne paripūrenti, cattāro satipaṭṭhānā paripūrā satta bojjhaṅge paripūrenti, satta bojjhaṅgā paripūrā vijjāvimuttiṁ paripūrenti;

evametissā vijjāvimuttiyā āhāro hoti, evañca pāripūrī”ti.

Paṭhamaṁ.