相應部第1160經（Saṁyutta Nikāya 41.10 / 1. Cittavagga / Gilānadassanasutta）

Saṁyutta Nikāya 41.10

1. Cittavagga

Gilānadassanasutta

Tena kho pana samayena citto gahapati ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno.

Atha kho sambahulā ārāmadevatā vanadevatā rukkhadevatā osadhitiṇavanappatīsu adhivatthā devatā saṅgamma samāgamma cittaṁ gahapatiṁ etadavocuṁ:

“paṇidhehi, gahapati, anāgatamaddhānaṁ rājā assaṁ cakkavattī”ti.

Evaṁ vutte, citto gahapati tā ārāmadevatā vanadevatā rukkhadevatā osadhitiṇavanappatīsu adhivatthā devatā etadavoca:

“tampi aniccaṁ, tampi addhuvaṁ, tampi pahāya gamanīyan”ti.

Evaṁ vutte, cittassa gahapatino mittāmaccā ñātisālohitā cittaṁ gahapatiṁ etadavocuṁ:

“satiṁ, ayyaputta, upaṭṭhapehi, mā vippalapī”ti.

“Kiṁ tāhaṁ vadāmi yaṁ maṁ tumhe evaṁ vadetha:

‘satiṁ, ayyaputta, upaṭṭhapehi, mā vippalapī’”ti?

“Evaṁ kho tvaṁ, ayyaputta, vadesi:

‘tampi aniccaṁ, tampi addhuvaṁ, tampi pahāya gamanīyan’”ti.

“Tathā hi pana maṁ ārāmadevatā vanadevatā rukkhadevatā osadhitiṇavanappatīsu adhivatthā devatā evamāhaṁsu:

‘paṇidhehi, gahapati, anāgatamaddhānaṁ rājā assaṁ cakkavattī’ti.

Tāhaṁ evaṁ vadāmi:

‘tampi aniccaṁ …pe… tampi pahāya gamanīyan’”ti.

“Kiṁ pana tā, ayyaputta, ārāmadevatā vanadevatā rukkhadevatā osadhitiṇavanappatīsu adhivatthā devatā atthavasaṁ sampassamānā evamāhaṁsu:

‘paṇidhehi, gahapati, anāgatamaddhānaṁ rājā assaṁ cakkavattī’”ti?

“Tāsaṁ kho ārāmadevatānaṁ vanadevatānaṁ rukkhadevatānaṁ osadhitiṇavanappatīsu adhivatthānaṁ devatānaṁ evaṁ hoti:

‘ayaṁ kho citto gahapati, sīlavā kalyāṇadhammo.

Sace paṇidahissati—

anāgatamaddhānaṁ rājā assaṁ cakkavattī’ti, ‘tassa kho ayaṁ ijjhissati, sīlavato cetopaṇidhi visuddhattā dhammiko dhammikaṁ phalaṁ anupassatī’ti.

Imaṁ kho tā ārāmadevatā vanadevatā rukkhadevatā osadhitiṇavanappatīsu adhivatthā devatā atthavasaṁ sampassamānā evamāhaṁsu:

‘paṇidhehi, gahapati, anāgatamaddhānaṁ rājā assaṁ cakkavattī’ti.

Tāhaṁ evaṁ vadāmi:

‘tampi aniccaṁ, tampi addhuvaṁ, tampi pahāya gamanīyan’”ti.

“Tena hi, ayyaputta, amhepi ovadāhī”ti.

“Tasmā hi vo evaṁ sikkhitabbaṁ—

buddhe aveccappasādena samannāgatā bhavissāma:

‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.

Dhamme aveccappasādena samannāgatā bhavissāma:

‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti.

Saṅghe aveccappasādena samannāgatā bhavissāma:

‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṁ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā’ti.

Yaṁ kho pana kiñci kule deyyadhammaṁ sabbaṁ taṁ appaṭivibhattaṁ bhavissati sīlavantehi kalyāṇadhammehīti evañhi vo sikkhitabban”ti.

Atha kho citto gahapati mittāmacce ñātisālohite buddhe ca dhamme ca saṅghe ca cāge ca samādapetvā kālamakāsīti.

Dasamaṁ.

Cittavaggo paṭhamo.

Tassuddānaṁ

Saṁyojanaṁ dve isidattā,

Mahako kāmabhūpi ca;

Godatto ca nigaṇṭho ca,

Acelena gilānadassananti.

Cittasaṁyuttaṁ samattaṁ.